فوتبال ورزشی جهانی است که متخصصان از زوایای مختلف به بررسی آن می‌پردازند. فوتبال علاوه بر مسایل فنی و حاشیه ساز دارای جنبه‌های علمی است که شاید تاکنون کمتر بدان پرداخته شده است.

  پایگاه اینترنتی Topend sports در گزارشی به زوایای نه چندان معمول این رشته جذاب ورزشی پرداخته است.

** درباره فوتبال

فوتبال ورزشی جهانی است که در همه جای دنیا بازی می‌کنند. هر چهار سال به هنگام مسابقات جام جهانی محبوبیت فوتبال نمایان می‌شود. این بازی با توپ گرد سفید و سیاهی است که آن را با پا حرکت می‌دهند، البته دروازه‌بان مستثنی است، او می‌تواند توپ را در محوطه جریمه با دست بگیرد.

وقتی که توپ از خط دروازه عبور می‌کند، گل شکل می‌گیرد. معمولا در طول یک بازی گل‌های زیادی زده نمی‌شوند. در هر بازی 11 بازیکن در زمین هستند و بعضی از بازیکنان ذخیره دیرتر به زمین بازی می‌آیند. اگر یک بازیکن تعویض شود دیگر نمی‌تواند به زمین بازی بازگردد. هر بازی از دو نیمه 45 دقیقه‌ای تشکیل شده که در بین آنها دقایقی برای استراحت در نظر گرفته می‌شود. بازیکنان نمی‌توانند در طول زمان بازی از زمین خارج شوند.

** آموزش و مسابقه فوتبال

آموزش و تمرین فوتبال برای بازیکنان حرفه‌ای می‌تواند از یک روز تا هفت روز در هفته‌ باشد. در مسابقات فصلی، یک بازی در هر هفته‌ انجام می‌شود. مسابقاتی مانند جام جهانی چندین هفته‌ طول می‌کشد. در ابتدا تیم‌ها مرتب با هم مسابقه می‌دهند و اگر بازی‌ها را ببرند صعود می‌کنند. بین بازی‌ها ، چهار تا هفت روز اجازه استراحت داده می‌شود.

** مشکلات متداول در تغذیه

بازیکنان فوتبال نیاز به سرعت، چابکی و قدرت دارند. برای کسانی که فوتبال تمرین می‌کنند و مسابقه می‌دهند، لازم است که در بدنشان مقدار زیادی کربوهیدرات ذخیره داشته باشند. کمبود چربی در بدن باعث بالا بردن سرعت و چابکی می‌شود. همچنین مصرف آب برای بازیکنان بسیار مهم است. طبق قوانین هر تیم سه تعویض دارد. شرایط بازی هم به گونه‌ای است که فرصت چندانی برای بازیکنان فراهم نمی‌شود که آب مصرف کنند

** سطح چربی بدن

برای رسیدن به سرعت و چابکی بیشتر باید میزان چربی بدن را کنترل کند. اندازه گیری چربی پوست این امکان را به ما می‌دهد تا سطح چربی بدن را مشاهده کنیم. بررسی میزان چربی بدن برای بازیکنان بسیار اهمیت دارد، مخصوصا زمانی که یک فصل بازی نمی‌کنند و احتمال نامتعادل شدن انرژی بدنشان زیاد است. در این مدت، بازیکنان باید انرژی جذب شده در بدنشان را کاهش دهند تا کمبود تمرین جبران شود. بازیکنان حرفه‌ای درصدچربی زیر 8 درصد و بازیکنان بسیار آماده زیر 5 درصد چربی دارند.

** برنامه غذایی در تمرینات فوتبال

فوتبال یک ورزش هوازی است و نیاز به قدرت و مقاومت دارد. میزان انرژی مورد نیاز بازیکنان، با توجه به جایگاه‌شان در زمین بازی و وضعیت فعلی آنها، متغییر است. برنامه غذایی بازیکنان باید میزان زیادی کربوهیدرات، مقدار متوسطی پروتئین و مقدار کمی چربی داشته باشد.

یکی از مهم‌ترین جنبه‌های برنامه غذایی ، برطرف کردن نیاز به کربوهیدرات است. تمرینات زیاد، نیاز به کربوهیدرات را بالا می‌برند. این میزان حدود پنج تا هشت گرم کربوهیدرات به ازای هر یک کیلوگرم وزن بدن است. مصرف مداوم کربوهیدرات در همه وعده‌های غذایی باعث ذخیره گلیکوژن در ماهیچه‌ها می‌شود. بهترین زمان برای مصرف کربوهیدرات بعد از هر تمرین یا بازی است، چون هر مسابقه فوتبال باعث تمام شدن کامل ذخیره گلیکوژن ورزشکار می‌شود. اگر یک بازیکن با ذخیره کامل گلیکوژن شروع کند، امکان خستگی تا پایان 90 دقیقه کاهش می‌یابد، اما اگر میزان گلیکوژن کافی نباشد، بازیکن دچار مشکل می‌شود. بنابراین باید از منابع کربوهیدرات مانند غلات، برنج، ماکارونی، میوه و لبنیات در برنامه غذایی استفاده کرد.

**مصرف آب

یکی از موارد مهم در فوتبال جذب مایعات است. با توجه به این که تعویض بیش از سه بار مجاز نیست و بازیکنان نمی‌توانند زیاد در حین بازی آب بخورند، احتمال این که در زمین مسابقه دچار کمبود آب شوند، زیاد است. فوتبال معمولا در فصل‌های زمستانی انجام می‌شود، زیرا در این فصل‌ها تعریق بدن کمتر است، اما با توجه به سرد بودن هوا احساس عطش و مصرف آب کمتر نیز می‌شوند. بازیکنان باید قبل از مسابقه آب زیادی مصرف کنند تا در حین مسابقه نیاز به مصرف مایعات نداشته باشند. همچنین در بین دو نیمه نیز باید حداکثر مصرف آب را داشته باشند. بازیکنانی که بیشتر درگیر بازی هستند به مصرف آب بیشتری احتیاج دارند. در صورت امکان گذاشتن قمقمه‌های آب در کناره‌های زمین مخصوصا در روزهای گرم می‌تواند به بازیکنان کمک کند.

** آمادگی برای مسابقات

آمادگی برای مسابقات و بازیابی سلامتی می‌توانند کارایی بازیکنان را بالا ببرند. سفرهای تیمی نیز یکی از چالش‌ها در روند آمادگی بازیکنان هستند. مصرف زیاد کربوهیدرات، غذای کم چرب و مقداری آب ، سه یا چهار ساعت قبل از مسابقه ، می‌تواند انرژی و آب بدن بازیکنان را تامین کند. خوردن مقدار کمی کربوهیدرات یکی ، دو ساعت قبل از مسابقه نیز می‌تواند ذخیره بدن را تکمیل کند. مصرف کربوهیدرات مایع در حین مسابقه نیز می‌تواند میزان انرژی، قند خون و مایعات بدن را تامین کند. وعده‌های غذایی قبل از مسابقه می‌تواند میوه خشک یا تازه ، غلات ، شیرینی ، ماست و پاستیل باشد و مایعاتی که در حین مسابقه مصرف می‌شوند بهتر است آب، نوشیدنی‌های ورزشی و مقوی باشند.

بازیابی سلامتی بعد از هر مسابقه عبارت است از : جایگزین کردن آب از دست رفته بدن و کربوهیدرات سوخت شده به علاوه ترمیم کردن عضلات آسیب دیده.

بعد از مسابقات بهتر است اول از همه مایعات مصرف شود و بعد از آن خوردن کربوهیدرات، پروتئین و مواد مغذی دیگر، مناسب است ، همچنین خوردن ماست میوه و شیر و غلات نیز توصیه شده‌اند.